آشنایی با چندوجهی‌ها

آشنایی با چندوجهی‌ها
از جذاب ترين موضوعات در هندسه

جستجو در آشنایی با چندوجهی‌ها: (الگو) (بحث)

چندوجهی[persian-alpha ۱] یک شیء صلب هندسی در فضای سه بعدی است که وجه‌هایی صاف (هر وجه در یک صفحه) و ضلع‌هایی واقع بر خط راست دارد. به چهاروجهی هرم گفته می‌شود و مکعب نمونه‌ای از یک شش وجهی است. چندوجهی می‌تواند محدب یا غیر محدب باشد.[۱]

چندوجهی‌های ساده مثل هرم و منشور را می‌توان با اکستروژن (بیرون کشیدن) چندضلعی‌های دوبعدی ساخت. تنها تعداد معدودی از چندوجهی‌ها با وجوه منظم می‌توانند وجود داشته باشند که شامل اجسام افلاطونی و اجسام ارشمیدسی می‌شوند. برخی اجسام ارشمیدسی را می‌توان با بریدن هرم راس اجسام افلاطونی ساخت.

به دلیل سادگی ساختن، در غالب آثار معماری از چندوجهی‌ها استفاده می‌شود. اخیراً نیز به علت استفاده از اشکال علاقه به سطوح چندوجهی افزایش یافته‌است.[۲]

چندوجهی چیست؟

به‌طور کلی، «چندوجهی» شکلی در فضای سه‌بعدی است که شامل تعداد محدودی وجه تخت، ضلعِ راست، و رأس است به‌گونه‌ای که در هر ضلع دقیقاً دو وجه به هم برسند و در هر رأس دستکم سه رأس و سه وجه با هم برخود کنند.[۳] معمولاً فضای محصور شده در درون این وجه‌ها (حجم) نیز جزء چندوجهی به‌شمار می‌رود.

بااین‌حال در ریاضیات تعریف واحدی برای چندوجهی وجود ندارد.

«سطح چندوجهی» (به انگلیسی polyhedral surface) حاصل به‌هم پیوستن تعداد محدودی وجه چندضلعی تخت است و ملزوما فضایی را محصور نمی‌کند. در سطوح چندوجهی می‌توان اضلاع مرزی و رئوس مرزی (تنها در زمانی که سطح چندوجهی شامل فقط یک وجه باشد) داشت.[۴]

دیباچه

تا كنون كتب زيادى در زمينه چندوجهى ها نوشته شده اما تعداد آثار درباره چندوجهى ها به زبان فارسى اندك است. در اين كتاب تلاش شده تا به صورت ساده به معرفى چندوجهى ها، اجزا آنها، انواع آنها و قضايا و مشخصه هاى مربوط به آنها پراداخته شود.

فهرست

بخش ۱:مقدمات

بخش ۲:اعمال روی چندوجهی‌ها

بخش ۳:انواع چندوجهی‌ها

فصل ۱:چندوجهی منتظم

  • آشنایی با چندوجهی‌ها/چندوجهی منتظم
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/جسم افلاطونی
      1. آشنایی با چندوجهی‌ها/چهاروجهی منتظم
      2. شش‌وجهی منتظم (آشنایی با چندوجهی‌ها/مکعب)
      3. آشنایی با چندوجهی‌ها/هشت‌وجهی منتظم
      4. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌وجهی منتظم
      5. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌وجهی منتظم
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/چندوجهی کپلر–پوآنسو
      1. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌وجهی بزرگ
      2. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌وجهی ستاره‌ای کوچک
      3. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌وجهی بزرگ
      4. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌وجهی ستاره‌ای بزرگ

فصل ۲:جسم ارشمیدسی و کاتالان

  • آشنایی با چندوجهی‌ها/جسم ارشمیدسی
    1. آشنایی با چندوجهی‌ها/چهاروجهی بریده‌شده
    2. آشنایی با چندوجهی‌ها/مکعب بریده‌شده
    3. آشنایی با چندوجهی‌ها/مکعب‌هشت‌وجهی بریده‌شده
    4. آشنایی با چندوجهی‌ها/هشت‌وجهی بریده‌شده
    5. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌وجهی بریده‌شده
    6. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌دوازده‌وجهی بریده‌شده
    7. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌وجهی بریده‌شده
    8. آشنایی با چندوجهی‌ها/مکعب‌هشت‌وجهی
    9. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌دوازده‌وجهی
    10. آشنایی با چندوجهی‌ها/لوزمکعب‌هشت‌وجهی
    11. آشنایی با چندوجهی‌ها/لوزبیست‌دوازده‌وجهی
    12. آشنایی با چندوجهی‌ها/مکعب شل
    13. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌وجهی شل
  • آشنایی با چندوجهی‌ها/جسم کاتالان
    1. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌مثلث وجهی
    2. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌وچهار مثلث وجهی
    3. آشنایی با چندوجهی‌ها/چهل وهشت مثلث وجهی
    4. آشنایی با چندوجهی‌ها/tetrakis hexahedron
    5. آشنایی با چندوجهی‌ها/triakis icosahedron
    6. آشنایی با چندوجهی‌ها/صد و بیست‌مثلث وجهی
    7. آشنایی با چندوجهی‌ها/شصت‌مثلث وجهی
    8. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوازده‌لوزوجهی
    9. آشنایی با چندوجهی‌ها/سی لوزوجهی
    10. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌وچهار چهار ضلعی وجهی
    11. آشنایی با چندوجهی‌ها/شصت‌چهار ضلعی وجهی
    12. آشنایی با چندوجهی‌ها/بیست‌وچهار پنج ضلعی وجهی
    13. آشنایی با چندوجهی‌ها/شصت‌پنج ضلعی وجهی

فصل ۳:چندوجهی کروی‌

  • آشنایی با چندوجهی‌ها/چندوجهی کروی‌
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/Hosohedron
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/Dihedron

فصل ۴:چندوجهی منشوروار ها و مشتقات آنها

  • آشنایی با چندوجهی‌ها/منشوروار
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/بریده هرمی
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/گوه
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/متوازی‌السطوح
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/منشور
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/پادمنشور
  • آشنایی با چندوجهی‌ها/دوهرم
  • آشنایی با چندوجهی‌ها/پاددوهرم

فصل ۵:چندوجهی متحدالشکل و ستاره‌ای

  • آشنایی با چندوجهی‌ها/چندوجهی متحدالشکل
  • آشنایی با چندوجهی‌ها/چندوجهی ستاره‌ای
    • آشنایی با چندوجهی‌ها/چندوجهی ستاره‌ای متحدالشکل

فصل ۵:اجسام جانسون

  • آشنایی با چندوجهی‌ها/اجسام جانسون
    1. آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم مربع‌القاعده (J1)
    2. آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم مخمس‌القاعده (J2)
    3. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد مثلثی(J3)
    4. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد مربعی(J4)
    5. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد پنج‌ضلعی(J5)
    6. آشنایی با چندوجهی‌ها/گرد پنج‌ضلعی(J6)
    7. آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم مثلث القاعده کشیده شده
    8. آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم مربع‌القاعده کشیده شده
    9. آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم مخمس‌القاعده کشیده شده
    10. آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم مربع‌القاعده ژیروکشیده شده
    11. آشنایی با چندوجهی‌ها/هرم مخمس‌القاعده ژیروکشیده شده
    12. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوهرم مثلثی
    13. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوهرم پنج‌ضلعی
    14. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوهرم مثلثی کشیده شده
    15. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوهرم مربعی کشیده شده
    16. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوهرم پنج‌ضلعی کشیده شده
    17. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوهرم مربعی ژیروکشیده شده
    18. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد مثلثی کشیده شده
    19. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد مربعی کشیده شده
    20. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد پنج‌ضلعی کشیده شده
    21. آشنایی با چندوجهی‌ها/گرد پنج‌ضلعی کشیده شده
    22. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد مثلثی ژیروکشیده شده
    23. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد مربعی ژیروکشیده شده
    24. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبد پنج‌ضلعی ژیروکشیده شده
    25. آشنایی با چندوجهی‌ها/گرد پنج‌ضلعی ژیروکشیده شده
    26. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو دوگنبد دوضلعی
    27. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو دوگنبد مثلثی
    28. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو دوگنبد مربعی
    29. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو دوگنبد مربعی
    30. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو دوگنبد پنج‌ضلعی
    31. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو دوگنبد پنج‌ضلعی
    32. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو گنبدگرد پنج‌ضلعی
    33. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو گنبدگرد پنج‌ضلعی
    34. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو دوگرد پنج‌ضلعی
    35. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو دوگنبد مثلثی کشیده شده
    36. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو دوگنبد مثلثی کشیده شده
    37. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو دوگنبد مربعی کشیده شده
    38. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو دوگنبد پنج‌ضلعی کشیده شده
    39. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو دوگنبد پنج‌ضلعی کشیده شده
    40. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو گنبدگرد پنج‌ضلعی کشیده شده
    41. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو گنبدگرد پنج‌ضلعی کشیده شده
    42. آشنایی با چندوجهی‌ها/اورتو دوگرد پنج‌ضلعی کشیده شده
    43. آشنایی با چندوجهی‌ها/ژیرو دوگرد پنج‌ضلعی کشیده شده
    44. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوگنبد مثلثی ژیروکشیده شده
    45. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوگنبد مربعی ژیروکشیده شده
    46. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوگنبد پنج‌ضلعی ژیروکشیده شده
    47. آشنایی با چندوجهی‌ها/گنبدگرد پنج‌ضلعی ژیروکشیده شده
    48. آشنایی با چندوجهی‌ها/دوگرد پنج‌ضلعی ژیروکشیده شده

بخش ۴:چندوجهی‌ها بر پایه تعداد وجوه

یادداشت

  1. واژه‌نامه ریشه‌شناختی اخترفیزیک نوشتهٔ حیدری ملایری معادل چنددیمه را برای چندوجهی توصیه می‌کند.

منابع

  1. Polyhedra Peter R. Cromwell,1997,.p.1
  2. Pottmann 2007, p. ۷۲.
  3. Pottmann 2007, p. ۷۴.
  4. Pottmann 2007, p. ۷۴.
This article is issued from Wikibooks. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.