آموزش زبان گیلکی/واژهشناسی
| اصوات | واژهشناسی | ضمایر |
| آموزش زبان گیلکی |
واژگان زبان گیلکی از ریشه ایرانی هستند و با سایر زبانهای ایرانی در این زمینه مشابهت دارد. همبستگی واژگانی میان گیلکی و سایر زبانهای شمال غربی ایرانی به ویژه زبان مازندرانی، تالشی، کردی و بلوچی بیشتر است. با این وجود واژههای دخیل فارسی و اصطلاحات روزمره فارسی در این زبان کاملاً مشخص است. در زبان گیلکی مانند فارسی تحلیلی اما اسمها صرف میشوند. زبان گیلکی از هشت حالت صرفی اسم در ایرانی باستان سه حالت نهادی، اضافی و مفعولی را نگهداشتهاست. هرچند که ستاک و ماده اصلی اسم همان حالت نهادی آن است و پایانه صرفی، آنگونه که در ایرانی باستان بوده در این زبان باقی نماندهاست. همچنین این زبان فاقد تثنیه و جنس دستوری است. پسوند اسم جمع ساز در زبان گیلکی (ẚn) است.
- صرف اسم در زبان گیلکی:
صرف حالات واژه (per) به معنی پدر
| مفرد | جمع | |
|---|---|---|
| نهادی | پئر | پئران |
| مفعولی | پئرأ | پئرانأ |
| اضافی | پئره | پئرانه |
نمونه واژگان
شماری از واژههای گیلکی با برابر فارسی و انگلیسی آن در اینجا به الفبای فونتیک بینالمللی آوانویسی شدهاست:
| گیلکی | انگلیسی | فارسی | فارسی آوانویسی شده |
|---|---|---|---|
| ديم | face | روی/چهره | ruy/čehreh |
| زأى / زأک | baby/kid | کودک/بچه | kudæk/bæčé |
| پئر | father | پدر | pedær |
| زمات | time | زمان | zaman |
| مردˇ پئر | father of the husband | پدرشوهر | pedær šohar |
| کرک | hen | مرغ خانگی | morgh khanegi |
| مال | cow | گاو | gāv |
| بۊجؤر/جؤر | up | بالا | bāla |
| رۊجا/أسأره | star | ستاره | setare |
| کؤر/کيجا/کيلکا/لۊى/لاکۊ | girl | دختر | doxtær |
| رِى/ريکا/وچه | boy | پسر | pesær |
| گرزک/سيفتال | bee | زنبور | zanbur |
| پيچا/پيچه | cat/pussy cat | گربه/پیشی | gorbe/piši |
| نسا/ساىه | shadow | سایه | saye |
| وارگادن / اورگانن | to hang | آویزان کردن/آویختن | avixtan/avizan kardan |
| پيلله | great | بزرگ | bozorg |
| کاراش / فکشن | to draw on the ground | کشیدن به دنبال | be donbal kešidan |
| فۊدۊشتن / اودوشتن | to suck | مکیدن | makidan |
| واستن | appetite or desire | اشتها یا میل | ešteha یا meyl |
| فۊدن / فوکودن | pouring of liquids | ریختن مایعات | rixtan e mayeāt |
| ليسک | lubricious | لیز / سور | liz/sor |
| کرچ | brittle | ترد و شکننده | tord o šekanande |
| دار | tree | درخت | där o deraxt |
| ملجه/چيچيني | sparrow | گنجشک | gonješk |
| میلام / لانتی | Snake | مار | mar |
| أولاکو / آب لاکو | Turtle | لاک پشت | laakposht |